Leeromgeving in de Praktijk: ‘We gunnen pedagogisch professionals meer ondersteuning op de groep’.

Wat doe je als een kind ontroostbaar huilt, geen contact maakt of verloren door de groep beweegt? Pedagogisch professionals willen ieder kind helpen, maar moeten hun aandacht dagelijks over meerdere kinderen verdelen. Daarom onderzoekt Wij zijn JONG op drie vestigingen welke ondersteuning kinderen én professionals nodig hebben.

Dat gebeurt binnen de Leeromgeving in de Praktijk, onder leiding van de regisseur kindontwikkeling en de pedagogisch coach. Samen met pedagogisch professionals onderzoeken zij wat werkt, wat beter kan en waar kansen liggen. Niet alleen vanuit theorie, maar vooral vanuit de dagelijkse praktijk. Zo verbeteren we stap voor stap de opvang van vandaag en morgen en doen we inzichten op die ook waardevol kunnen zijn voor de kinderopvangsector.

‘De beroepskracht-kindratio is overal hetzelfde’, vertelt pedagogisch coach Marloes. ‘Maar de ene groep is de andere niet. Op een peuterwerkgroep met zestien kinderen, verschillende culturele achtergronden en meerdere hulpvragen hebben pedagogisch professionals hun handen vol. In theorie zijn de omstandigheden hetzelfde, maar in de praktijk niet.’

Positieve ervaring.

Op onder andere de Wenckenbachstraat krijgen kinderen daarom sinds vlak voor de zomer extra ondersteuning binnen de Leeromgeving in de Praktijk. Daisy de Ridder, pedagogisch coach, vervult hier de nieuwe rol van regisseur kindontwikkeling. Marloes Gröniger is begeleidend coach en Natasha Hexspoor pedagogisch professional op de groep. Binnen deze pilot observeert de regisseur kindontwikkeling kinderen die opvallend gedrag laten zien. Op basis daarvan bepaalt zij wat nodig is: gerichte ondersteuning of een paar praktische tips aan de pedagogisch professionals. Daisy: ‘Soms zit het niet in het kind, maar in de speelleeromgeving of de manier waarop het kind wordt benaderd. Die kinderen laten we soms aansluiten bij de activiteiten binnen deze proeftuin. Zo groeien ze in sociale interacties en doen ze ook positieve ervaringen op.’

Bij andere kinderen laat de observatie zien dat er meer stappen nodig zijn. De begeleiders kiezen dan twee of drie concrete doelen. Dat kan voor het ene kind betekenen dat het meer met taal bezig is of meer rust ervaart tijdens overgangsmomenten. Voor een ander kind gaat het om contact maken, leren om hulp te vragen of wennen aan het dagritme. Soms zit de coach of regisseur naast het kind in de groep, soms zoeken ze samen een rustigere plek op. Het is dus niet alleen een kwestie van aandacht geven: ze oefenen gericht met wat een kind nodig heeft om beter mee te kunnen doen.

Aandacht.

Die gerichte ondersteuning helpt een kind om beter mee te doen in de groep. Tegelijkertijd ontstaat er meer ruimte voor de pedagogisch professionals om de rest van de groep te begeleiden, een activiteit uit te voeren of aandacht geven aan andere kinderen. Over één ding zijn ze het alle drie eens: ze zijn blij dat Wij zijn JONG deze vorm van extra ondersteuning faciliteert.

Daisy: ‘Pedagogisch professionals werken volgens een vast dagritme met activiteiten die zij op bepaalde momenten uitvoeren. Als een paar kinderen huilen, lukt dat minder goed. Dat is zonde, want kinderen hebben aandacht nodig om iets te leren. In de Leeromgeving zien we dat niet alleen de kinderen met een extra hulpvraag, maar alle kinderen voldoende aandacht krijgen.’

Natasha: ‘We hadden een kind op de groep dat heel veel huilde.’ Daisy vult aan: ‘Hartverscheurend was het. Ze stond met haar handjes op de deur te bonken, omdat ze terug wilde naar haar ouders. Het veroorzaakte ook een soort kettingreactie: meerdere kinderen op de groep begonnen te huilen. Ik wist meteen: daar kunnen we iets mee binnen de Leeromgeving. Maar het is ook zoeken: hoe sluit je aan bij een kind dat zo verdrietig is?’ Natasha en Daisy besloten Google Translate te gebruiken om in de moedertaal van het kind uit te leggen hoe de dag zou verlopen en wanneer de ouders weer terugkwamen. ‘Dat hielp’, vertelt Natasha. ‘Die aanpak gebruiken we nu vaker.’

Laagdrempelig.

Het uiteindelijke doel is om goed aan te sluiten bij de behoeften van kinderen. Binnen de Leeromgeving onderzoeken de begeleiders hoe dit het beste past. Marloes: ‘Je zit precies tussen coaching en ambulante begeleiding. Daarover hebben we veel gesprekken met de coördinator van de Leeromgeving, Susan van Boxsel.’

Ze gaat verder: ‘Het is niet de bedoeling dat wij maanden met een kind werken. We ondersteunen een paar keer, waarna de medewerkers het op de werkvloer kunnen overnemen. Zo bieden we ondersteuning zonder dat die meteen heel groot wordt.’

Daisy vult aan: ‘Binnen de groep hebben we nu ook een kind met neurodiverse kenmerken. Dan is de vraag: lukt het ons om passende ondersteuning te bieden of kunnen we beter direct contact leggen met externe deskundigen? Bij een ander kind dachten we dat het niet goed hoorde, maar er bleek vooral thuis veel onrust te zijn. Met de juiste benadering doet het nu goed mee op de groep.’

Dat de ondersteuning dicht bij de groep blijft, is ook belangrijk voor ouders, merkt het drietal. ‘Sommige ouders omarmen extra ondersteuning, maar anderen vragen zich af: is er iets mis met mijn kind?’, zegt Marloes. Daisy herkent dat: ‘Een reactie is vaak: dat zien we thuis niet.’ Volgens Natasha willen sommige ouders de zorgen soms ook liever niet horen. ‘Juist doordat de expertise al op de groep aanwezig is, hoeft extra ondersteuning niet meteen als een zwaar traject te voelen. Wij zijn er en kunnen snel aansluiten’, zegt Marloes.

Kwetsbaar.

Het begin was niet makkelijk, want achter opvallend gedrag schuilt soms een verhaal dat niet meteen zichtbaar is. ‘Aan het snoetje zie je niet altijd wat het kind al heeft meegemaakt’, vertelt Daisy. ‘Pas als je je verdiept, begrijp je beter waar gedrag vandaan komt. Er zijn kinderen met een eigen verhaal, dat ze zelf nog niet kunnen delen.’ Dat vraagt om kwetsbaarheid van ons allemaal. ‘Ouders moeten durven vertellen wat er speelt en pedagogisch professionals moeten een hulpvraag durven stellen. Wij moeten het kind zien zoals het is. Maar ook een kind moet de ruimte voelen om te mogen zijn wie het is. Je hebt alle partijen nodig om een kind te laten groeien. En daar zijn we nu hard naartoe aan het werken.’

Leeromgeving in de Praktijk is onderdeel van een bredere ontwikkelstrategie van Wij zijn JONG. Met concrete initiatieven onderzoekt de organisatie nieuwe manieren om het werk op de groep te organiseren en ruimte te creëren voor de ontwikkeling van medewerkers en daarmee ook voor kinderen.

Anne van Kempen, directeur Medewerker & Organisatieontwikkeling over Leeromgeving in de Praktijk: ‘Onze samenleving wordt steeds diverser. We zien verschillen in taal, cultuur en achtergrond, maar ook een toenemende diversiteit in ondersteuningsvragen van kinderen. Tegelijkertijd willen we dat zoveel mogelijk kinderen kunnen deelnemen aan reguliere kinderopvang. De leeromgeving helpt ons om dit waar te kunnen blijven maken. Een ambitie die mooi aansluit bij de visie van Wij zijn JONG: inclusieve kinderopvang voor zoveel mogelijk kinderen, ook wanneer zij iets extra’s nodig hebben.’